Wystąpienie Przewodniczącego Rady Uczelni UKEN na posiedzeniu Senatu 19 stycznia 2026 roku
Wystąpienie Przewodniczącego Rady Uczelni UKEN na posiedzeniu Senatu
19 stycznia 2026 roku
Panie Rektorze,
Prześwietny Senacie,
pragnę, jak co roku, podkreślić, że Rada Uczelni, z głęboką troską i zastanowieniem, realizowała swoje ustawowe oraz statutowe zadania i kompetencje, skupiając się na wspólnej, kolegialnej, zrównoważonej pracy na rzecz dobra Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie i jego mocno podzielonej społeczności.
Prace Rady Uczelni w 2025 r. koncentrowały się – w ramach naszych kompetencji opiniodawczo-doradczych, zwłaszcza na monitorowaniu gospodarki finansowej oraz monitorowaniu zarządzania Uczelnią, w tym procesu ewaluacji jakości działalności naukowej, nowych propozycji edukacyjnych dla kandydatów na studia, zagadnieniu remontów oraz inwestycji, a także Biblioteki Głównej UKEN
i Wydawnictwa Naukowego UKEN oraz oceny pracowniczej. W ramach regularnych spotkań
z kierownictwami wydziałów Uczelni członkowie i członkinie Rady spotkali się z kierownictwem Wydziału Nauk Społecznych (dziekanem, przewodniczącymi rad dyscyplin i dyrektorami oraz dyrektorkami instytutów). Rada podjęła także zagadnienie Fortu Skotniki. Przewodniczący Rady Uczelni skierował apel o ponowne rozpatrzenie w kierunku pozytywnym decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (Nr 14/624825/SPUB/SP/N/2025) z 15 września 2025 r., która stanowi o odmowie przyznania dotacji podmiotowej na finansowanie utrzymania aparatury naukowo-badawczej/stanowiska badawczego pn.: „Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń UKEN – Fort Skotniki”. Wystąpił także do Prezydenta Miasta Krakowa z pismem o przekazanie Uniwersytetowi Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie Fortu Skotniki, zwracając uwagę, że Uczelnia jest zainteresowana zmianą zapisu w umowie darowizny w zakresie celu na jaki nieruchomość została darowana, tak aby możliwe było wykorzystanie nieruchomości także na inne cele Uniwersytetu. Dzięki temu możliwe stałoby się bardziej gospodarne zarządzanie tym obiektem, pozwalające zlokalizować tutaj działalność naukową, organizacyjną i dydaktyczną innych jednostek lub też znaleźć dla Centrum partnerów, którzy mogliby partycypować w kosztach jego utrzymania. Pismo do Prezydenta Miasta doczekało się szybkiej odpowiedzi. Urząd Miasta wyraził wolę dalszych działań w tym zakresie. 20 listopada 2025 r. odbyły się oględziny w celu ustalenia aktualnego stanu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. Sprawa będzie nadal monitorowana przez RU.
Rada w okresie ostatniego roku, podobnie jak w latach wcześniejszych, uczestniczyła w dyskusji o dniu dzisiejszym, a przede wszystkim o przyszłości i rozwoju Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej
w Krakowie, a jej członkowie i członkinie dzielili się swoimi doświadczeniami, pomysłami, wiedzą ekspercką i dobrymi praktykami, starając się wsłuchiwać w – często sprzeczne – opinie członków wspólnoty akademickiej Uczelni. Wśród naszych zasad były niezmiennie: obowiązek poszanowania misji i tradycji Uczelni, odpowiedzialność, poszanowanie kultury instytucjonalnej Uczelni, niezależność
i niezawisłość, współdziałanie z innymi organami Uczelni przy pełnym poszanowaniu ich autonomii, podmiotowości, tożsamości i kompetencji, zasada odpowiedzialnego sprawowania funkcji i działania na rzecz Uczelni, budowanie jej społecznej odpowiedzialności, zasady bezstronności i rzetelności. Respektujemy również w pełni zasadę jawności uchwał Rady.
Rada Uczelni, podejmując działania w zakresie monitorowania gospodarki finansowej i zarządzania Uczelnią, w tym dokonując zatwierdzenia sprawozdania finansowego i sprawozdania z wykonania planu rzeczowo-finansowego, odwołuje się do pozyskiwanej przez członków i członkinie Rady wiedzy na temat procesów zarządczych w Uczelni, w szczególności zapewniającej członkom i członkiniom Rady zdolność
i możliwość rozumienia treści tych sprawozdań. Na wiosenne posiedzenia Rady corocznie zapraszani są przedstawicieli firmy audytorskiej analizującej sprawozdanie finansowe Uczelni, którzy przekazują wszystkie niezbędne informacje i wyjaśnienia oraz odpowiadają na zgłaszane pytania. Pozwala to uzyskać obiektywny i systemowy obraz finansów Uczelni.
Po raz kolejny podkreślam, że zgodnie z dobrymi praktykami Rada Uczelni swoimi działaniami nie stwarza podstaw do przypisywania jej cech jakiejkolwiek stronniczości albo ulegania wpływom lub naciskom zewnętrznym i wewnętrznym określonych osób, poszczególnych grup pracowników (formalnych i nieformalnych), grup wpływu czy środowisk politycznych i związków zawodowych. Rada Uczelni pod moim kierownictwem jest i będzie niezależna, z pełnym poszanowaniem autonomii Uczelni
i jej statutowych organów. Przestrzegamy Statutu Uczelni, którego paragraf 23 stanowi m.in., że zadaniem Senatu (ale nie poszczególnych członkiń i członków tego organu) jest m.in. ewentualne formułowanie zaleceń dla Rady Uczelni w zakresie wykonywanych zadań oraz ocena funkcjonowania Uczelni.
Rada Uczelni pozostaje niezależna, choć – często w ostatnich latach jest poddawana presji, w bardzo spolaryzowanym i podzielonym środowisku Uczelni, czasem stając się obiektem prób manipulacji, dezinformacji, prób wywierania presji, nieuzasadnionych ingerencji, podważania – w atmosferze niepotrzebnej sensacyjności – zaufania społeczności akademickiej do ustawowego i statutowego organu jakim jest Rada Uczelni, również w mediach społecznościowych i w niektórych przekazach medialnych. Działania takie mogą zachęcać do anarchizowania społeczności akademickiej UKEN. Mogą stanowić również próby nieuprawnionego ingerowania w prace niezależnego organu Uczelni, dalszego negowania,
w atmosferze spiskowej teorii dziejów, wyników demokratycznych wyborów do RU (co może stanowić podważanie działań Senatu i prawomocnych decyzji Uczelnianej Komisji Wyborczej oraz może być odczytywane jako próba atakowania członków Senatu Uczelni, którzy w grudniu 2024 roku dokonali wyboru członków i członkiń Rady Uczelni obecnej kadencji). Na takie zachowania nie ma naszej zgody, choć w kwestiach tych nie podlegamy emocjom i zachowujemy daleko idącą powściągliwość, pozwalając działać instytucjom czy organom do tego uprawnionym i zachęcając do porozumienia.
Odnośnie do krytyki medialnej skorzystam, na prawach cytatu, z fragmentu stanowiska, które kilka tygodni temu przedstawił w sprawie krytycznego artykułu „Gazety Wyborczej” prof. dr hab. Ryszard Koziołek, Rektor Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach:
„Podzielę się jednak w tym miejscu obawą […]. Inne bowiem cele kierują naszymi dyskusjami i sporami akademickimi, aniżeli współczesnymi publikacjami. Preferują one bardziej relację z konfliktu niż z kompromisu oraz wolą mroczny obraz rzeczywistości niż jasne i wyważone przedstawienie racji różnych stron”.
Niestety 10 grudnia 2025 r. doszło do incydentu zakłócenia posiedzenia Rady przez dr. hab. Piotra Trojańskiego prof. UKEN, Przewodniczącego Komisji Międzyzakładowej Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Inicjatywa Pracownicza, a jednocześnie członka Senatu UKEN. Regulamin Rady Uczelni jasno precyzuje zamknięty katalog osób upoważnionych do udziału w posiedzeniu. Regulamin nie przewiduje przysłuchiwania się obradom przez osoby trzecie oraz dokonywania konsultacji związkowych podczas obrad.
Nie poddajemy się presji i naciskom, a także występującym próbom wpływania na działaniach demokratycznie wybranego organ i jego członków i członkiń, a nasze działania charakteryzuje spokój, rozwaga i realizm. Nie uczestniczymy w jakimkolwiek dyskursie w mediach społecznościowych
i środkach komunikacji masowej. W sposób opanowany angażujemy się w twórczą wymianę myśli, wchodzimy w spokojny dialog, przeciwstawiamy się natomiast zdecydowanie eskalowaniu manipulacji
i agresywnej perswazji, nie podsycamy sporów, szukając kompromisów. Nie wchodzimy również w spory z ustawowymi i statutowymi organami Uczelni.
Ciągle również powtarzam i będę powtarzał, że Rada Uczelni namawia całą społeczność Uczelni do konstruktywnego dialogu, z poszanowaniem organów Uczelni i ich kompetencji. Myślę, że znaczna część społeczności akademickiej chciałaby już w spokojnej atmosferze kontynuować swoją pracę i studia. Może, choć to moje bardzo idealistyczne pragnienie, wydarzenie z 10 grudnia 2025 r., nieco paradoksalnie, przyniesie nam wszystkim wreszcie pogłębioną refleksję, że możemy wspólnie, mimo dzielących nas różnic, jednoczyć się dla dobra wspólnoty akademickiej Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Dlatego w żaden sposób nie starałem się informacji o zakłóceniu posiedzenia Rady Uczelni przekazywać jako sensacyjnego newsa mediom, nie rekomendowałem władzom Uczelni wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, nie zgłaszałem populistycznych wniosków i apeli, by np. prof. Trojański sposób honorowy złożył mandat Senatora UKEN czy zrezygnował z kierowania uczelnianą organizację związkową. Nie zwracałem się o zapis z monitoringu okolic pomieszczenia związkowego oraz nie pytałem, kiedy związkowa Komisja Międzyzakładowa wyda stanowisko czy oświadczenie w sprawie posiedzenia Rady Uczelni 10 grudnia 2025 r. Takie inicjatywy – jako niezgodne z polityką i stylem działań Rady Uczelni – zostawiam innym, wychodząc z założenia, które kiedyś Yoda w jednej z części „Gwiezdnych wojen” sformułował tak: „Wojna nikogo wielkim nie czyni”.
Jako Przewodniczący Rady Uczelni 12 listopada 2025 r. o 8.31 – po długim weekendzie – otrzymałem pismo Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dr. inż. Marcina Kulaska, z informacją, że 7 listopada 2025 r. Minister nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji z 13 czerwca 2025 r. w sprawie odwołania prof. dr. hab. Piotra Borka z funkcji rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej
w Krakowie, wraz z załącznikiem – kopią postanowienia z 7 listopada 2025 r. Pismo to odebrałem kilka minut później. Przewodniczący Rady Uczelni działa na podstawie art. 121 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), zgodnie z którym czynności z zakresu prawa pracy w stosunku do rektora uczelni publicznej wykonuje przewodniczący rady uczelni. Podjąłem kolejne działania. Dokumenty te przekazałem bezzwłocznie o 8.46 dotychczasowemu Rektorowi prof. dr. hab. Piotrowi Borkowi, a Postanowienie Ministra zostało tego dnia upowszechnione na stronie internetowej UKEN. Artykuł 24 Ustawy prawo o szkolnictwie wyższym
i nauce precyzuje, że w zaistniałej sytuacji „obowiązki rektora pełni najstarszy członek senatu posiadający co najmniej stopień doktora”. Najstarszym członkiem Senatu UKEN posiadającym co najmniej stopień doktora jest dr hab. Wojciech Bąk, prof. UKEN, i to on pełni obecnie obowiązki Rektora UKEN.
Kończąc pierwszy rok kolejnej kadencji Rady Uczelni, wszystkim członkom i członkiniom Rady Uczelni (z głosem stanowiącym) oraz przedstawicielom działających w Uczelni organizacjom związkowym
(z głosem doradczym) składam serdeczne podziękowania za ich duże zaangażowanie i wytrwałą pracę,
a społeczności akademickiej Uniwersytetu KEN w Krakowie, w tym członkom i członkiniom Senatu, dziękuję za zainteresowanie działaniami Rady, w tym za wszelkie uwagi i wszystkie konstruktywne oraz uzasadnione głosy krytyczne. Sporo jest też głosów bardzo krytycznych, często krytykanckich, czasem ostrych. Mam nadzieję, że to efekt ogromnych emocji, ale że osoby artykułujące takie komunikaty nawet w ostry sposób, manifestują w ten sposób również swoją troskę i niepokój o Uniwersytet, a my – jak i nikt – nie jesteśmy wszak przekonani o naszej nieomylności i niepodważalności naszych racji. Ponieważ, w mojej opinii, często takie głosy krytyczne wynikają również z niewiedzy, obiecuję kontynuować informowanie o działaniach Rady Uczelni społeczności akademickiej Uczelni, m.in. na posiedzeniach Senatu i na stronie internetowej Rady.
Za administracyjną i organizacyjną obsługę Rady odpowiada Pani Kinga Pietrzyk, kierownik Biura Rektora i pracownice Biura Rektora, którym serdecznie dziękuję za zaangażowanie i wszelką pomoc. Wspiera nas także uczelniany Dział Obsługi Informatycznej. Również ku jego pracownikom kieruję nasze słowa podziękowań.
Powtórzę – po raz kolejny – konsekwentnie zachęcam całą społeczność akademicką do spokojnego dialogu, negocjacji, neutralizacji konfliktów i prób znalezienia rozważnego porozumienia w bardzo podzielonej społeczności akademickiej UKEN. Wiem, że takie działania preferuje i prowadzi pełniący obowiązki Rektora dr hab. Wojciech Bąk, prof. UKEN. Ma w tym nasze pełne wsparcie.
Rejestrem naszego dyskursu nie jest konfrontacja, lecz próba znalezienia porozumienia. Nie widzę przeszkód, aby za jakiś czas, jeśli taka będzie wola, współorganizować wspólne i konstruktywne posiedzenie Rady Uczelni i Senatu UKEN, by porozmawiać m.in. o Strategii UKEN na lata 2023-2030, Statucie Uczelni, uproszczeniach uczelnianych regulacji prawnych oraz by poszukiwać optymalnych rozwiązań w zakresie budowania jakości działań w Uczelni i rozwoju Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Nasz niepokój budzi sytuacja demograficzna, niskie nakłady na szkolnictwo wyższe i naukę, a w skali Uczelni wysokość subwencji oraz bardzo duże podziały wewnątrz społeczności akademickiej UKEN. Czekamy na wyniki ewaluacji jakości działalności naukowej za lata 2022-2025. Bardzo niepokojąca była sytuacja niedawnego wtargnięcia na zajęcia dydaktyczne na UKEN grupy młodych ludzi, którzy zamieścili relację z tego żenującego zdarzenia w mediach społecznościowych. Niestety już kilka miesięcy temu zwracałem uwagę, że możemy być narażeni na takie sytuacje, którym sprzyja najpewniej medialna „aktywność” wokół Uczelni.
W bieżącym roku w pracach Rady Uczelni, jak co roku, będziemy stawiali sobie cele konkretne
i realistyczne: skupimy się ponownie na monitorowaniu gospodarki finansowej Uczelni, podejmiemy m.in. kwestie Szkoły Doktorskiej, dokonamy wyboru firmy audytorskiej badającej roczne sprawozdanie finansowe Uczelni, omówimy wyniki przeprowadzonego przez Najwyższą Izbę Kontroli audytu Uczelni, przyjrzymy się także zagadnieniu audytu wewnętrznego oraz, co bardzo istotne, już wkrótce, stopniowi realizacji zakładanych celów Strategii UKEN, a także wynikom ewaluacji jakości działalności naukowej za lata 2022-2025 oraz przygotowaniom do kolejnej ewaluacji za lata 2026-2030.
Rada Uczelni składa Prześwietnemu Senatowi sprawozdanie ze swojej rocznej działalności. Sprawozdanie to zostało zatwierdzone na posiedzeniu Rady Uczelni 14 stycznia 2026 r.
prof. dr hab. Dariusz Rott
Przewodniczący Rady Uczelni
Kraków, 19 stycznia 2026 roku